Rapportages, borgstelling en WSW

Hoe kan ik de renterisico's in beeld brengen?

Er zijn drie methoden om te kijken naar de renterisico's:

Renterisico portefeuille
Impact renteverandering op te betalen rentekosten in periode
Impact renteverandering op contante waarde kasstromen in periode

Het schuldrestant leningen lijkt niet aan te sluiten. Hoe kan dit?

Ik heb een bijlage jaarrekening gemaakt (of de renterisicoportefeuille) en in dat rapport staat de volgende weergave:

Schuldrestant begin periode
Stortingen in periode
Aflossingen in periode
Schuldrestant einde periode

Normaal gesproken is het schuldrestant einde periode gelijk aan schuldrestant begin + stortingen – aflossingen. Soms is dit echter niet het geval.

De meest voor de hand liggende oorzaak is dat er in de betreffende periode een lening is opgevoerd met een mutatiedatum. Dus een lening die in het verleden is afgesloten en opgenomen wordt op een later tijdstip in het systeem gebracht. Daarbij wordt er gewerkt met een mutatiedatum waarbij de cumulatieve aflossing wordt opgegeven.

Omdat de lening al in het verleden is gestort (in dit voorbeeld in 2021) wordt er in 2023 geen stortingsregel aangemaakt. Er is in 2023 immers geen kasstroom. Maar het schuldrestant van de portefeuille neemt wel toe. Dit is waarschijnlijk de oorzaak van het verschil.

Deze situaties komen normaal gesproken alleen voor bij het initieel opvoeren van de portefeuille en zal daarna niet meer optreden. Om die reden hebben we er geen aparte kolom voor gemaakt in het rapport. Zo'n kolom zal immers in de meeste jaren leeg zijn.

Het rapport bevat oude data, hoe kan dat?

Als het rapport wordt aangemaakt (of ververst) dan wordt alle data voor het rapport verzameld en opgeslagen. Als u een volgende keer het rapport opent dan wordt de bewaarde data getoond. In het rapport kunt u ook zien wanneer het rapport ververst is.

Om het rapport te voorzien van actuele data moet het rapport ververst worden. Het is ook mogelijk het rapport automatisch te laten verversen (bijvoorbeeld dagelijks). Dit is alleen mogelijk als u een licentie heeft voor de module Assets & Treasury Advanced Reporting.

Wat betekent het veld "status filter" bij rapporten?

Status filter	Wat gebeurt er
Laatste	Geaccordeerde versie wordt meegenomen, tenzij er een concept is, dan wordt die meegenomen. Staat een contract op te verwijderen, dan wordt het contract dus niet meegenomen.
Geaccordeerd	Alleen de leningen met status akkoord worden meegenomen. Ook als is er een concept, toch wordt de geaccordeerde versie meegenomen.
Concept	Alleen de leningen met status 'concept' wordt meegenomen.
Alle	Alle contracten worden meegenomen. Let op: als er een conceptversie is dan worden zowel de geaccordeerde als het concept meegenomen.

Uiteraard kunt u bovenstaande filter combineren met het financieel contract selectie.

Is het mogelijk om de impact van een wijziging in de lening inzichtelijk te maken in een rapport?

U kunt een bestaande lening (die al akkoord is) wijzigen. Op dat moment wordt een concept lening aangemaakt en blijft het origineel bewaard. In het concept kunt u voorgenomen wijzigingen doorvoeren. Als u in de rapporten kiest voor de optie "laatste" dan wordt de meest recente versie van het contract meegenomen.

Waar moet ik op letten als waarden niet aansluiten?

We krijgen wel eens vragen om waarden die niet op elkaar aansluiten. Voorbeeld van vragen:

Het totaal te betalen rentebedrag uit het perioderapport komt niet overeen met de betaalstaat over dezelfde periode.
De opgelopen rente eind van rapport 1 sluit niet aan bij opgelopen rente begin van rapport 2.

Hieronder een lijst met mogelijke oorzaken:

Rapport 1 is ververst en rapport 2 nog niet en werkt daardoor met oude data.
Er is een selectie bij de rapportinstellingen toegepast op het ene rapport en op het andere rapport niet.
Is er een gridfilter toegepast op het ene rapport en bij het andere rapport niet.
Het ene rapport rekent op basis van coupondagen en het andere rapport op basis van betaaldagen.

Als ik in een rapport doorklik naar het contract dan zie ik daar andere waarden. Hoe kan dit?

Vanuit alle rapporten kun je doorklikken naar de onderliggende contracten. Het komt regelmatig voor dat de waarden in het contract anders zijn dan de waarden in het rapport. Hieronder staan een aantal mogelijke oorzaken:

Het rapport is berekend tegen scenario A terwijl het contract zelf is berekend tegen scenario B.
De data in het rapport is verouderd en de lening is ondertussen gemuteerd of opnieuw berekend.
Bij het aanmaken van een rapport wordt de lening altijd 'in het geheugen' herberekend en vanuit dat geheugen wordt het rapport gevuld. Het originele contract wordt op dat moment niet herberekend waardoor er verschillen kunnen ontstaan. Oplossing: herbereken het contract.
De peildatum in het rapport wijkt af van de peildatum die wordt gekozen binnen het contract.

Bij de instellingen van een rapport moet ik een conventie opgeven. Ik wil echter dat de lening tegen zijn eigen conventie wordt berekend.

Bij de instellingen van het rapport moet een renteconventie worden opgegeven. Deze conventie wordt berekend om bepaalde waarden op (sub)totaal weer te kunnen geven.

Iedere lening wordt altijd tegen zijn eigen rentescenario berekend. Dus de waarden op regelniveau zijn altijd op basis van de conventie van het contract.
Maar om het gemiddelde percentage van een hele leningenportefeuille (of een subtotaal) weer te geven moet alles worden teruggerekend naar één renteconventie. Bij de instellingen van het rapport kunt u opgeven welke conventie dat moet zijn.

NB vanaf release SP122 is het opgeven van een renteconventie niet meer nodig. De berekening werkt als volgt:

Iedere lening wordt tegen zijn eigen renteconventie berekend.

Op (sub)totaal niveau wordt het rentepercentage onafhankelijk van de renteconventie berekend. Om met dit percentage te kunnen rekenen wordt nu ook de jaarfractie getoond.

In de nieuwe situatie is het rentepercentage onafhankelijk van de renteconventie. Daarom moet de jaarfractie betrokken worden in de berekening:

Totale rentekosten periode = gemiddeld gewogen schuld * gemiddeld gewogen rentepercentage * gemiddelde jaarfractie

Ik wil de renterisico's afzetten tegen het begrotingstotaal. Hoe doe ik dat?

Het renterisicorapport zet de renterisico's standaard af tegen het schuldrestant van de leningen. Dus als het schuldrestant leningen in een periode 100.000.000 is en er vindt voor 15.000.000 aan renteconversies en/of eindaflossingen plaats, dan is het renterisicopercentage 15%.

Het is ook mogelijk om de renterisico's tegen het begrotingstotaal af te zetten. Om dit te realiseren moet u twee stappen uitvoeren.

Ga naar bedrijven en geef op het tabblad 'basisinformatie 2.0' het begrotingstotaal op. Klik hiervoor op de button achter het begrotingstotaal zodat u datum en bedrag kunt opgeven.
Open een bestaand renterisicorapport of maak een nieuw rapport. Selecteer op het tabblad "risicofactoren" bij veld "grondslag voor risico's" de waarde "begrotingstotaal".

Met deze instellingen verschijnt onderstaand rapport:

In het zwart omrande deel wordt nog steeds informatie over de stand van de leningen getoond. Maar de grondslag in het rood omrande deel is nu het begrotingstotaal aan het begin van de periode. In dit voorbeeld dus op 1-1-2024 en iedere 1 januari van de volgende jaren.

Ik maak een overzicht per borgende gemeente. Een lening heeft meerdere borgstellers en ik zie er maar één. Waar ligt dat aan?

In bijna alle gevallen heeft een lening geen borgsteller of maximaal één. Als er toch twee borgstellers zijn dan wordt in rapporten en overzichten altijd de gemeente getoond die voor het grootste deel borg staat. Dus de lening wordt volledig aan de gemeente met de hoogste borgstellingsratio toegewezen. Dit houdt overzichten compact en eenvoudig. Anders zouden we de lening namelijk moeten splitsen op het rapport.

Een overzicht naar gemeenten is eenvoudig te maken door het standaard rapport "Overzichten WSW" te gebruiken. Het rapport is daar als standaard indeling aanwezig.

Hoe kan ik de borgstellingsvergoeding controleren?

Het is mogelijk om een borgstellingsvergoeding toe te rekenen aan (een deel van) uw portefeuille. Deze vergoeding is bijvoorbeeld van toepassing voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Om dit te implementeren moet u een aantal zaken uitvoeren:

(1) Vastleggen vergoedingspercentage op bedrijfsniveau

Klik op het knopje achter 'borgstellingsvergoeding op jaarbasis' om het invulscherm te openen. U kunt het percentage opgeven op kwartaal of op jaarbasis.

(2) Kenmerken contracten die in aanmerking komen voor vergoeding

Op contractniveau kan worden aangegeven of er borgstellingsvergoeding voor de lening betaald moet worden.

(3) Rapport draaien

Het perioderapport is uitgebreid met een nieuw veld 'borgstellingsvergoeding'.
Dit veld wordt alleen gevuld voor contracten waarbij de optie "Pas borgstellingsvergoeding toe" aanstaat.
In dat geval wordt de borgstellingsvergoeding berekend over de opgegeven periode (of perioden) in het rapport.
De berekening is als volgt: schuldrestant op einddatum periode * borgstellingsvergoeding per jaar * jaarfractie.
Uitzondering hierop is de variabele hoofdsom lening. In dat geval wordt er niet gekeken naar schuldrestant op einddatum periode, maar naar nominaal bedrag op einddatum periode.
De jaarfractie is gebaseerd op 30/E360 en dat betekent bijvoorbeeld dat een kwartaal altijd precies 0,25 jaar is.
Mocht er gedurende de periode een mutatie zijn in het borgstellingsvergoedingspercentage dan wordt de periode geknipt en wordt voor beide perioden de vergoeding berekend en gesommeerd.

NB. Voor de controle van de WSW borgstellingsfactuur kunt u eenvoudig het standaard rapport voor het WSW selecteren.

Extra optie bij de rapportinstellingen

Bij de instellingen van het rapport kan worden aangegeven of de borgstellingsvergoeding moet worden meegenomen in de exploitatierente.
Staat deze optie aan dan zal de totale exploitatierente en ook het effectieve rentepercentage worden verhoogd op basis van de borgstellingsvergoeding.

Waarom kan een berekende borgstellingsvergoeding over een jaar afwijken van de som van vier kwartalen?

Als er een aflossing is op de lening, dan zal de vergoeding die berekend wordt over de vier kwartalen in het jaar afwijken van een vergoeding die in één keer over het jaar berekend wordt.

De borgstellingsvergoeding wordt namelijk altijd berekend over het schuldrestant op het einde van de periode. Dat zijn de regels die het Waarborgfonds voor Sociale Woningbouw (WSW) hanteert en wij hebben toegepast.

Stel de vergoeding is 1%. Het schuldrestant lening is 10 miljoen en per 1-6 wordt er 1 miljoen afgelost.

Datum	Schuldrestant einde periode	Formule	Bedrag
Kwartaal 1	10.000.000	10 mln. * 1% * 0,25	25.000
Kwartaal 2	9.000.000	9 mln. * 1% * 0,25	22.500
Kwartaal 3		9 mln. * 1% * 0,25	22.500
Kwartaal 4		9 mln. * 1% * 0,25	22.500
Totaal jaar			92.500
Vergoeding over heel jaar berekend	9.000.000	9 mln. * 1% * 1	90.000

Alternatief: wilt u de vergoeding over een jaar wel exact narekenen, dan kunt u een rapport maken voor meerdere perioden en daarin vier kwartalen berekenen.

Wat gebeurt er als het borgstellingsvergoeding percentage wijzigt gedurende de periode?

Als het vergoedingspercentage muteert tijdens een periode, dan wordt de periode opgesplitst naar twee perioden. De eerste periode wordt tegen het oude percentage berekend en de tweede periode tegen het nieuwe percentage. Beide bedragen worden opgeteld naar één bedrag.

De marktwaarde van een contract wijkt in A&T af van de waarde die het WSW berekent. Hoe kan dat?

Het WSW berekent de marktwaarde 'hoog-over' en dat is voor het doel waar zij het voor nodig hebben voldoende. Het WSW wil vooral de waarde op portefeuille niveau weten en niet op contractniveau. De belangrijkste verschillen in de berekening zijn:

Datum kasstroom: het WSW zet alle kasstromen in een contract op 1-7 van het jaar. Binnen Assets & Treasury wordt de kasstroom op de exacte datum (naar keuze coupondatum of betaaldatum) berekent
Gebruikte disconteringspercentages: Het WSW rekent altijd naar het begin van het jaar en gebruikt daarvoor een vaste set van disconteringsfactoren. Binnen Assets & Treasury wordt de yieldcurve van de peildatum gebruikt.

Voor het toepassen van 1-7 als kasstroomdatum zorgt voor verschillen op leningniveau. Als je het over veel leningen berekend dan komt de gemiddelde kasstroom ook rond 1-7 te liggen, maar op leningniveau kan dit behoorlijke verschillen opleveren.